Một gánh tương tư – Một đồi mơ hoang

MƠ HOANG…

Thơ: Vũ Hoa

Cũng đành thương lấy ta thôi.

Thời gian bạc tóc phai phôi má hồng.

Gót trần lạc lõng chiều đông.

Tương tư một gánh chất chồng lên vai.

Đường đi có lẽ còn dài..??

Dừng chân ta nghỉ một vài phút thôi.

Lòng riêng, riêng những bồi hồi.

Hoàng hôn dang dở một đồi mơ hoang..!!!

 14/10/2026

HOA VŨ.

Lời bình: BÁ NHA

MỘT GÁNH TƯƠNG TƯ, MỘT ĐỒI MƠ HOANG

Lời bình bài thơ “Mơ hoang…” của Vũ Hoa

Có những nỗi buồn không thành tiếng, những day dứt chẳng thể gọi thành tên, cứ âm thầm lắng xuống tận đáy lòng rồi bất chợt ngân lên thành thơ. Khi đi qua những mùa vui buồn của cuộc đời, ngoảnh nhìn mái tóc đã bạc, nhan sắc đã phai, những ước mơ còn dang dở, con người đôi khi cần học cách dịu dàng với chính mình. Tám câu thơ trong “Mơ hoang…” của nhà thơ Vũ Hoa gợi lên một khoảng lặng man mác, phảng phất nỗi cô đơn của một tâm hồn vẫn còn nặng lòng với những điều chưa trọn vẹn.

Bài thơ mở đầu bằng câu lục bát giản dị mà chứa đựng nhiều suy tư:
“Cũng đành thương lấy ta thôi.”

Hai chữ “cũng đành” nghe như một lời tự nhủ, có chút ngậm ngùi, bất lực, nhưng cũng thấp thoáng sự thức tỉnh sau những tháng ngày trải nghiệm. Khi mong cầu không thành, cuộc đời không đi theo con đường mình từng vẽ, con người có thể buồn, có thể tiếc nuối, song cuối cùng vẫn phải học cách chấp nhận và nâng niu bản thân.

“Thương lấy ta” không đồng nghĩa với khép lòng hay ích kỷ. Đó có thể là cách một người tự an ủi mình sau những va đập, tìm chút bình yên giữa những điều không thể đổi thay. Cái hay của câu thơ nằm ở sự ít lời mà gợi nhiều suy ngẫm. Đằng sau lời tự tình tưởng như riêng tư ấy là một tâm trạng gần gũi: càng đi qua nhiều thăng trầm, con người càng hiểu rằng lòng trắc ẩn cũng cần dành cho chính mình.

Từ lời tự nhủ, mạch thơ chuyển sang nỗi niềm trước bước đi của thời gian: “Thời gian bạc tóc phai phôi má hồng.”

Chỉ một câu thơ đã gợi hai dấu hiệu của tuổi tác: mái tóc bạc và sắc má hồng phai nhạt. Thời gian vốn vô hình, nhưng qua cảm nhận của thi nhân, nó hiện lên bằng những đổi thay cụ thể trên thân phận con người. “Phai phôi” không chỉ gợi sự tàn phai của nhan sắc, tuổi trẻ mà còn gợi cảm giác những điều từng tươi thắm đang lùi dần vào miền ký ức.

Tuy vậy, bài thơ không sa vào than thân trách phận. Nỗi buồn hiện diện tự nhiên như một quy luật của đời người, nhắc ta biết trân trọng những gì đang có, bởi chẳng điều gì đứng yên trước bước chân thời gian.

Nếu câu thơ trên nghiêng về nỗi niềm tuổi tác, thì:
“Gót trần lạc lõng chiều đông”

lại mở ra một không gian giàu sức gợi. “Gót trần” gợi hình ảnh con người đang bước đi giữa cuộc đời, mang theo thân phận và những nhọc nhằn nhân thế. Hai chữ “lạc lõng” làm nổi bật cảm giác đơn chiếc, bơ vơ; còn “chiều đông” phủ lên cảnh vật một lớp lạnh buồn, khiến nỗi cô đơn càng thấm sâu. Cái lạnh ở đây không chỉ thuộc về thời tiết, mà còn có thể là sự trống trải trong tâm hồn khi thiếu vắng đồng cảm, sẻ chia.

Nỗi niềm ấy được đẩy sâu hơn qua câu thơ:
“Tương tư một gánh chất chồng lên vai.”

“Tương tư” vốn thường gắn với nỗi nhớ thương trong tình yêu, nhưng khi đặt cạnh hình ảnh “một gánh”, nó còn gợi những tâm sự, mong chờ và day dứt mà con người âm thầm mang vác. Nghệ thuật ẩn dụ khiến cảm xúc vô hình trở nên hữu hình: nỗi nhớ hóa thành gánh nặng trên vai, những điều không thể nói thành lời cứ dồn lại theo bước chân người lữ khách.

Đó có thể là một mối tình chưa trọn, một ước vọng dang dở hay những chuyện đã qua mà lòng người chưa thể nguôi ngoai. Tác giả không xác định cụ thể, nhờ vậy câu thơ có độ mở, để mỗi người đọc tự tìm thấy một phần tâm sự của mình.

Sau những câu thơ trĩu nặng, lời tự hỏi “Đường đi có lẽ còn dài..??” vang lên như một thoáng ngập ngừng giữa hành trình. Cụm từ “có lẽ” gợi sự phân vân, như thể người trong cuộc chưa biết phía trước còn bao nhiêu chặng đường, bao nhiêu vui buồn đang đợi. Đường đời dài hay ngắn đôi khi không chỉ được đo bằng năm tháng, mà còn bằng những điều ta đã trải qua và những ước mong chưa thành hiện thực.

Bởi thế, câu thơ: “Dừng chân ta nghỉ một vài phút thôi” nghe thật hiền hòa. Sau bao mỏi mệt, nhân vật trữ tình muốn tạm dừng bước. Chữ “thôi” gợi một khoảng nghỉ ngắn ngủi, không phải buông xuôi mà để lòng mình được lắng lại. Người đi đường cần nghỉ chân, cũng như tâm hồn cần những phút bình yên để nhìn lại chính mình. Đôi khi, biết dừng lại cũng là cách tìm thêm sức mạnh để tiếp tục hành trình.

Thế nhưng, dù muốn nghỉ ngơi, lòng người vẫn chưa thể hoàn toàn bình lặng: “Lòng riêng, riêng những bồi hồi.” Điệp từ “riêng” nhấn mạnh thế giới nội tâm khó giãi bày, nơi có những tâm sự chỉ người trong cuộc mới hiểu tường tận. “Bồi hồi” gợi sự đan xen giữa nhớ thương, tiếc nuối và xao động. Con người có thể già đi, nhưng những miền thương nhớ trong tâm hồn không nhất thiết cũng già nua theo năm tháng.

Khép lại bài thơ là hình ảnh: “Hoàng hôn dang dở một đồi mơ hoang..!!!”. Nếu “chiều đông” gợi cảm giác lạc lõng, thì “hoàng hôn” mở ra miền tâm tưởng nơi ánh sáng dần tắt mà ước mơ vẫn chưa trọn vẹn. “Dang dở” nói về điều chưa hoàn thành, còn “mơ hoang” gợi những khát vọng xa vời, chưa tìm được lối đi vào hiện thực.

Hình ảnh “một đồi mơ hoang” giàu sức liên tưởng. Đó có thể là miền ký ức cất giữ những mong ước của tuổi trẻ, cũng có thể là khoảng trời riêng mà con người vẫn hướng về dù biết không phải giấc mơ nào cũng thành sự thật. Nhà thơ Vũ Hoa không đưa ra lời giải thích, để bài thơ khép lại mà dư âm vẫn còn ngân. Phía sau đồi mơ ấy có thể là một tình yêu xa vắng, một miền hạnh phúc chưa tới hay những điều cuộc đời đã để lại trong lòng người.

Với thể thơ lục bát gần gũi, ngôn ngữ mộc mạc, hình ảnh giàu sức gợi và giọng điệu tự tình, “Mơ hoang…” chạm đến những rung động âm thầm của con người: nỗi buồn trước thời gian, sự cô đơn giữa cuộc đời, gánh nặng thương nhớ và niềm tiếc nuối trước những ước mơ dang dở.

Qua tám câu thơ, nhà thơ Vũ Hoa gửi đến người đọc lời nhắn nhủ nhẹ nhàng: hãy biết thương mình giữa những đổi thay, cho phép bản thân nghỉ ngơi khi mỏi mệt, nhưng đừng vội khép lại những rung động đẹp đẽ của tâm hồn. Bởi đôi khi, điều khiến con người day dứt nhất không phải là năm tháng đã qua, mà là những giấc mơ vẫn còn ở lại nơi sâu thẳm lòng người./.

BÁ NHA