TIỂU SỬ NHÀ THƠ TÂN THANH:

Nhà thơ Tân Thanh tên thật: Nguyễn Thị Tân
Sinh 1955
Hiện sống và sáng tác tại Sài Gòn
– 1972 -1976: học tại Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội
– 1976: công tác tại Nhà hát Nghệ thuật Dân tộc Trung ương
– Phó Chủ nhiệm CLB Thơ Ca Hương Việt
– Phó Chủ nhiệm CLB Thơ Ca Mùa Xuân TP. Hồ Chí Minh.

XUÂN VÀ TÌNH!

Thơ: TÂN THANH

Đông tàn giá buốt đã tan

Xuân về nhảy múa tỏa lan khắp miền

Lộc non lá thắm vươn lên

Nắng xuân cô gái dệt nền vàng tươi

Rừng xuân hoa lá lưng trời

Đào khoe sắc thắm như cười đón duyên

Cánh hồng thơm dịu ảo huyền

Bình Minh tỏa nắng con thuyền nhổ neo

Cá đùa làn nước suối reo

Tiếng chim lảnh lót trong veo đón mừng

Kìa ! Nàng sơn nữ trên rừng

Ngựa vàng chàng đón tưng bừng trao duyên

Tay mềm nàng giỡn suối tiên

Nước tung bọt trắng quyện duyên hai người

Chàng nàng vui nhộn nói cười

Liệng chao chim hót trên trời ngó trông

Ôm em tắm suối nước trong

Eo thon mình hạc đan lồng bóng anh

Bồng đào đẹp tựa bức tranh

Căng tròn hồng trắng đào cành HỜN GHEN

Mắt em lúng liếng ngước lên

Ví như vệt nắng dệt nền nhớ thương

Nụ hôn dào dạt ngát hương

Bốn môi níu chặt tình  thương đêm ngày

Dập dìu hoà nhịp như quay

Rừng xanh nghiêng ngả nhìn say tình nồng

Ước mong anh thấy con trông

Lời ru ấm áp trọn lòng mẹ thương

Gia đình tổ ấm quê hương

Con ngoan trò giỏi nhà trường quý yêu

Dạy con tri thức sớm chiều

Góp phần cống hiến thật nhiều vì dân

Giang sơn luôn vững tinh thần

Dựng xây đất nước bình an Thịnh cường

DỰNG XÂY ĐẤT NƯỚC BÌNH AN THỊNH CƯỜNG.

Sài Gòn:01/2025.

TỪ SẮC XUÂN ĐẾN KHÁT VỌNG YÊU THƯƠNG

(Lời bình bài thơ “Xuân và tình” của Tân Thanh)
 NGUYỄN BÁ NHA – CỬ NHÂN VIỆT NAM HỌC

Mùa xuân là nguồn cảm hứng bất tận của thi ca, bởi đó là mùa hồi sinh và khởi đầu những ước vọng. Trong “Xuân và tình”, nhà thơ Tân Thanh tái hiện bức tranh thiên nhiên tươi sáng, gửi gắm rung động lứa đôi, niềm mong ước về mái ấm gia đình và khát vọng cống hiến cho quê hương, đất nước.

Mở đầu bài thơ là sự chuyển mùa đầy hứng khởi:
“Đông tàn giá buốt đã tan
Xuân về nhảy múa tỏa lan khắp miền
Lộc non lá thắm vươn lên
Nắng xuân cô gái dệt nền vàng tươi”

Hình ảnh “Xuân về nhảy múa” mang nét nhân hóa vui tươi. Lộc non, lá thắm, nắng vàng gợi sức sống của thiên nhiên sau mùa đông. Câu thơ “Nắng xuân cô gái dệt nền vàng tươi” gợi liên tưởng đến bàn tay thiếu nữ đang dệt nên tấm thảm mùa xuân. Dẫu cách diễn đạt chưa thật chặt chẽ, những câu thơ đầu vẫn mở ra không khí tươi sáng, lãng mạn.

Bức tranh xuân tiếp tục được mở rộng qua sắc hoa, ánh bình minh và con thuyền chuẩn bị rời bến:
“Đào khoe sắc thắm như cười đón duyên
Cánh hồng thơm dịu ảo huyền
Bình Minh tỏa nắng con thuyền nhổ neo”

Hoa đào như biết “cười đón duyên”, còn con thuyền nhổ neo gợi hành trình tình yêu đang bắt đầu. Tuy nhiên, mối liên kết giữa các hình ảnh chưa thật rõ, khiến ý thơ đôi chỗ còn rời.

Mùa xuân không chỉ có màu sắc mà còn đầy ắp âm thanh, chuyển động:
“Cá đùa làn nước suối reo
Tiếng chim lảnh lót trong veo đón mừng
Kìa! Nàng sơn nữ trên rừng
Ngựa vàng chàng đón tưng bừng trao duyên”

Tiếng suối, tiếng chim và hình ảnh cá đùa tạo nên không gian sống động. Nàng sơn nữ cùng chàng trai cưỡi ngựa vàng đưa bài thơ sang câu chuyện tình yêu, gợi vẻ hồn nhiên, khỏe khoắn và phảng phất sắc thái trao duyên trong văn hóa dân gian. Dù chưa tạo nên không gian vùng miền cụ thể, những hình ảnh ấy vẫn góp phần đưa con người vào giữa bức tranh xuân.

Tình yêu hiện lên qua cuộc vui bên dòng suối:
“Tay mềm nàng giỡn suối tiên
Nước tung bọt trắng quyện duyên hai người
Chàng nàng vui nhộn nói cười”

Những động từ “giỡn”, “quyện”, “nói cười” tạo cảm giác gần gũi, rộn ràng. Tình yêu được thể hiện qua niềm vui khi ở bên nhau, trong sự hòa điệu giữa con người và thiên nhiên.

Đến khổ thơ tiếp theo, cảm xúc chuyển sang sắc thái nồng nàn:
“Ôm em tắm suối nước trong
Eo thon mình hạc đan lồng bóng anh
Bồng đào đẹp tựa bức tranh
Căng tròn hồng trắng đào cành HỜN GHEN”

Tác giả dùng hình ảnh tạo hình để diễn tả vẻ đẹp người thiếu nữ, tiếp tục kết nối con người với thiên nhiên. Tuy nhiên, những câu thơ cuối khá trực diện trong miêu tả thân thể, khiến chất lãng mạn có phần nghiêng sang phô bày. Cụm từ “HỜN GHEN” viết hoa cũng chưa làm rõ mối liên hệ giữa vẻ đẹp người con gái và cảm xúc ghen hờn. Tiết chế cách diễn đạt, tăng sức gợi sẽ giúp đoạn thơ tinh tế hơn.

Sau rung động nồng nàn là mong muốn gắn bó lâu dài:
“Mắt em lúng liếng ngước lên
Ví như vệt nắng dệt nền nhớ thương
Nụ hôn dào dạt ngát hương
Bốn môi níu chặt tình thương đêm ngày”

Đôi mắt “lúng liếng” gợi nét duyên dáng quen thuộc trong văn học dân gian; hình ảnh vệt nắng làm cảm xúc thêm mềm mại. Dẫu cách diễn đạt còn trực tiếp, đoạn thơ cho thấy khát vọng đồng hành, sẻ chia yêu thương.

Đáng chú ý, bài thơ không dừng ở tình yêu nam nữ mà hướng tới mái ấm gia đình:
“Ước mong anh thấy con trông
Lời ru ấm áp trọn lòng mẹ thương
Gia đình tổ ấm quê hương
Con ngoan trò giỏi nhà trường quý yêu”

Hình ảnh lời ru gợi lên vẻ đẹp truyền thống của người mẹ Việt Nam, nơi tình thương được gửi gắm qua sự chăm nom, nuôi dạy con khôn lớn. Mong muốn con ngoan, học giỏi là niềm hy vọng bình dị của cha mẹ. Qua đó, hạnh phúc không chỉ là những phút giây say đắm mà còn được vun đắp bằng trách nhiệm với gia đình và tương lai thế hệ sau.

Từ mái ấm riêng, tác giả tiếp tục hướng đến quê hương, đất nước:
“Giang sơn luôn vững tinh thần
Dựng xây đất nước bình an Thịnh cường
DỰNG XÂY ĐẤT NƯỚC BÌNH AN THỊNH CƯỜNG.”

Khát vọng đất nước bình an, thịnh vượng thể hiện mong muốn gắn hạnh phúc cá nhân với trách nhiệm cộng đồng. Tuy nhiên, câu cuối lặp lại nguyên ý câu trước và viết hoa toàn bộ nên tạo cảm giác khẩu hiệu. Nếu được chuyển tải bằng hình ảnh giàu sức gợi hơn, thông điệp cống hiến sẽ hòa vào mạch cảm xúc tự nhiên.

Về nghệ thuật, “Xuân và tình” có ngôn ngữ giản dị, nhiều hình ảnh thiên nhiên và âm thanh, phù hợp với không khí rộn ràng của mùa xuân. Điểm đáng ghi nhận là cảm xúc chân thành cùng ý hướng mở rộng từ tình yêu đến trách nhiệm gia đình, xã hội. Dẫu vậy, một số hình ảnh còn quen thuộc, cách nối ý chưa nhuần nhuyễn; đôi chỗ diễn đạt trực tiếp làm giảm độ tinh tế của thơ.

Nhà thơ Tân Thanh, tên thật Nguyễn Thị Tân, sinh năm 1955, từng học tại Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội và công tác tại Nhà hát Nghệ thuật Dân tộc Trung ương. Qua “Xuân và tình”, có thể cảm nhận niềm yêu đời, tình cảm dành cho con người và mong muốn hướng đến cuộc sống tốt đẹp: chân – thiện – mỹ.

Mùa xuân rồi sẽ qua, hoa lá rồi sẽ đổi mùa, nhưng tình yêu và trách nhiệm vẫn có thể bền lâu. Khi tình yêu đôi lứa nảy nở thành tình thân, hạnh phúc gia đình gắn với ý thức đóng góp cho cộng đồng, mùa xuân không chỉ hiện diện trong cảnh sắc mà còn trở thành sức sống trong lòng người./.

 BÁ NHA