“Bình thường thôi thế thôi” – Một cách nhìn bình thản trước những nhọc nhằn cuộc sống

BÌNH THƯỜNG THÔI THẾ THÔI

                                                Tác giả: Võ Vinh

 

“Cuộc sống mà”, em nói

Có gì đâu anh ơi

Nếu cùng nhìn một hướng

Sẽ bình thường

                          thế thôi…

 

Đừng trách nhau hoài nữa

Ta đến vì nợ duyên

Sinh con rồi rạn vỡ

To tiếng là đương nhiên

 

Đến nhau vì duyên số

Cũng từng thương thật mà

Từng ngọt ngào cộng khổ

Từng ân cần cho nhau

 

Có bao giờ em thấy

Gió và trăng hai nơi

Thét gào rồi gây bão

Vẫn bên nhau vỗ về

Hỏi vì sao vậy gió

“Yêu nhau mà” thế thôi…

 

Khó khăn rồi thiếu thốn

Mất việc rồi ốm đau

Có làm sao đâu anh

Có là sao đâu em

– Miễn ta còn yêu nhau

Miễn là còn trìu mến

Còn ân cần cho nhau

Thì cuộc đời ta thấy

 – Bình thường thôi anh ơi

   Bình thường thôi

                               thế thôi…

Lời bình: Bá Nha

“BÌNH THƯỜNG THÔI THẾ THÔI” – MỘT CÁCH NHÌN BÌNH THẢN TRƯỚC NHỮNG NHỌC NHẰN CUỘC SỐNG

Có những câu nói nghe qua tưởng rất bình thường, nhưng khi đặt vào một hoàn cảnh cụ thể lại khiến người ta phải suy nghĩ thật lâu. “Bình thường thôi” là một câu nói như thế. Theo chia sẻ của tác giả Võ Vinh, ý tưởng để viết bài thơ “Bình thường thôi thế thôi” bắt nguồn từ một lần anh xem trên YouTube hình ảnh một người mẹ dân tộc cõng con thơ trên lưng, tay dắt một đứa nhỏ giữa cái lạnh rét. Cả mẹ và con đều ăn mặc sơ sài. Khi người quay phim hỏi: “Khổ như vậy sao chịu được?”, người mẹ chỉ cười và trả lời: “Cũng bình thường thôi…”

Một câu trả lời mộc mạc mà ám ảnh. Trong hoàn cảnh thiếu thốn, người mẹ không than vãn, không kể khổ, chỉ nhẹ nhàng xem những nhọc nhằn như một phần tự nhiên của cuộc sống. Từ khoảnh khắc ấy, Võ Vinh mở rộng ý niệm “bình thường thôi” vào những sinh hoạt thường ngày, vào tình yêu, hôn nhân và những thử thách mà mỗi con người đều có thể gặp trên đường đời.

Bài thơ bắt đầu bằng lời nói của người phụ nữ:

“Cuộc sống mà”, em nói

Có gì đâu anh ơi

Nếu cùng nhìn một hướng

Sẽ bình thường

thế thôi…

Câu “Cuộc sống mà” nghe thật nhẹ. Nhưng đó không phải sự thờ ơ trước khó khăn, mà là một cách chấp nhận thực tế để cùng nhau vượt qua. Quan trọng nhất là “Nếu cùng nhìn một hướng”. Khi hai người còn chung một mục tiêu, còn muốn giữ gìn mái ấm, những khác biệt và va chạm sẽ không nhất thiết trở thành nguyên nhân của chia lìa.

Từ một câu chuyện đời thường, bài thơ đi vào những góc khuất của đời sống vợ chồng:

“Đừng trách nhau hoài nữa

Ta đến vì nợ duyên

Sinh con rồi rạn vỡ

To tiếng là đương nhiên”

Tác giả không né tránh những thực tế rất đời: yêu nhau rồi kết hôn, sinh con, cùng sống dưới một mái nhà nhưng cũng có lúc mệt mỏi, bất đồng, to tiếng. Những “rạn vỡ” có thể bắt đầu từ những điều rất nhỏ. Song thay vì đổ lỗi, bài thơ nhắc người trong cuộc nhớ về những gì đã từng có:

“Đến nhau vì duyên số

Cũng từng thương thật mà

Từng ngọt ngào cộng khổ

Từng ân cần cho nhau”

Điệp từ “từng” như kéo người đọc trở lại quá khứ của một tình yêu. Đã từng thương, từng ngọt ngào, từng cùng nhau chịu khổ, từng ân cần. Những điều ấy chính là phần ký ức tốt đẹp có thể giúp người ta biết trân trọng nhau hơn trong những lúc cuộc sống trở nên nặng nề.

Đáng chú ý, tác giả mượn hình ảnh thiên nhiên để diễn tả tình yêu:

“Có bao giờ em thấy

Gió và trăng hai nơi

Thét gào rồi gây bão

Vẫn bên nhau vỗ về”

Gió và trăng vốn thuộc về những thế giới khác nhau, nhưng trong cảm nhận của thi sĩ lại có thể tìm thấy sự gắn bó. “Thét gào”, “gây bão” là những trạng thái dữ dội; “vỗ về” lại là sự dịu dàng. Tình yêu cũng vậy: có thể có giận hờn, tranh cãi, có những lúc tưởng như không thể cùng nhau đi tiếp, nhưng nếu còn thương thì sau bão giông vẫn có thể trở về với sự dịu dàng.

Câu hỏi:

“Hỏi vì sao vậy gió

‘Yêu nhau mà’ thế thôi…”

là một câu trả lời rất hồn nhiên nhưng cũng chính là linh hồn của bài thơ. Không cần lý giải dài dòng. Chỉ cần “yêu nhau” thì người ta còn muốn nhường nhịn, còn muốn ở bên, còn muốn cùng nhau vượt qua những điều không thuận lợi.

Từ tình yêu, bài thơ tiếp tục chạm vào những khó khăn của cuộc sống:

“Khó khăn rồi thiếu thốn

Mất việc rồi ốm đau

Có làm sao đâu anh

Có là sao đâu em”

Nếu đặt cạnh câu chuyện về người mẹ dân tộc trong hoàn cảnh ra đời của bài thơ, ta càng hiểu rõ hơn ý nghĩa của cụm từ “bình thường thôi”. Cuộc sống không phải lúc nào cũng đủ đầy. Có thể có thiếu thốn, mất việc, bệnh tật, có những ngày tưởng như mọi thứ cùng lúc trở nên khó khăn. Nhưng nếu con người biết nhìn hoàn cảnh bằng một tâm thế bình tĩnh, biết nương tựa vào nhau, thì nghịch cảnh không nhất thiết trở thành tuyệt vọng.

Và tác giả đã chỉ ra điều cốt lõi:

“Miễn ta còn yêu nhau

Miễn là còn trìu mến

Còn ân cần cho nhau”

Điệp từ “còn” mang sức nặng đặc biệt. Còn yêu, còn trìu mến, còn ân cần – nghĩa là vẫn còn nền tảng để giữ gìn một mái ấm. Đáng quý là tác giả không chỉ nói đến tình yêu bằng cảm xúc, mà đặt tình yêu bên cạnh “trìu mến” và “ân cần”. Bởi trong cuộc sống chung, tình yêu cần được thể hiện bằng những hành động nhỏ mỗi ngày: một lời hỏi han, một sự nhường nhịn, một bàn tay chìa ra đúng lúc.

Điệp khúc cuối:

“Bình thường thôi anh ơi

Bình thường thôi

thế thôi…”

vì vậy trở nên giàu ý nghĩa hơn ngay từ đầu bài thơ. “Bình thường” không phải là xem nhẹ khó khăn, càng không phải là cam chịu. Đó là một thái độ sống bình thản, biết rằng cuộc đời vốn có những lúc nắng mưa, con người vốn có lúc vui buồn, vợ chồng vốn có khi bất đồng. Điều quan trọng là sau tất cả, ta còn biết thương nhau và cùng nhìn về một hướng.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng ngôn ngữ giản dị, gần với lời trò chuyện đời thường. Câu thơ ngắn, nhịp linh hoạt, nhiều lần lặp các từ “từng”, “còn”, “miễn”, tạo cảm giác như những lời thủ thỉ giữa hai người. Hình ảnh “gió và trăng”, “gây bão”, “vỗ về” tạo thêm chất thơ cho những suy ngẫm về hôn nhân. Đặc biệt, việc lấy một câu nói rất đời thường làm điệp khúc đã giúp bài thơ có được một điểm tựa cảm xúc xuyên suốt.

“Bình thường thôi thế thôi” vì thế không chỉ là bài thơ về tình yêu đôi lứa. Đó còn là một cách nhìn nhân văn về cuộc sống. Từ nụ cười của một người mẹ giữa giá rét và thiếu thốn, tác giả đã đi đến một thông điệp rộng hơn: con người không thể lựa chọn hết những gì xảy đến với mình, nhưng có thể lựa chọn cách đối diện với nó.

Cuộc đời có thể có thiếu thốn, bệnh tật, mất mát, giận hờn; tình yêu cũng có thể có những ngày “gây bão”. Nhưng nếu còn yêu nhau, còn trìu mến, còn ân cần và còn cùng nhìn về một hướng, thì những nhọc nhằn ấy vẫn có thể được gọi bằng một cái tên thật nhẹ: “Bình thường thôi… thế thôi.”

Có lẽ cái hay nhất của bài thơ chính là ở đó: bình thường không phải vì cuộc sống không có khó khăn, mà bởi trong khó khăn, con người vẫn còn có nhau./.

BÁ NHA