SÀI GÒN THÁNG MƯỜI HAI – NĂM 2025

                             Thơ: Đại Hải

Tháng Mười Hai ở Sài gòn

Bình minh chưa rạng, nắng vàng chưa lên

Trời còn vương chút màn đêm

Nghe gió lạnh đến từ miền xa xôi

Tôi yêu thành phố của tôi

Tôi yêu cách sống con người nơi đây

Yêu góc phố nhỏ, hàng cây

Yêu con đường cũ rụng đầy lá me

Dập dìu qua lại người, xe

Sống trên dải đất chở che bao đời

Sài Gòn ơi, Sài Gòn ơi!

Sài Gòn thành phố suốt đời trong ta

Sài Gòn đâu chỉ có hoa

Sài Gòn có cả tình ta yêu người.

Sài Gòn, 31.12.2025

Lời bình: BÁ NHA

SÀI GÒN – NƠI TÌNH YÊU Ở LẠI

(Lời bình bài thơ “Sài Gòn tháng 12 – 2025” của Đại Hải)

Có những thành phố đi vào lòng người bằng những công trình đồ sộ, đại lộ thênh thang hay ánh đèn rực rỡ. Nhưng cũng có những thành phố được yêu từ những điều bình dị: một buổi sớm se lạnh, góc phố thân quen, hàng cây nghiêng bóng và dòng người hối hả ngược xuôi. Sài Gòn trong thơ của nhà thơ Đại Hải thuộc về miền cảm xúc ấy. Với “Sài Gòn tháng Mười Hai – năm 2025”, tác giả ghi lại những rung động chân thành của người gắn bó với thành phố, từ cảnh sắc cuối năm đến nhịp sống thường nhật, để rồi hướng đến một giá trị bền lâu: tình yêu thành phố bắt nguồn từ tình yêu con người.

Về thời khắc giao hòa giữa đêm và ngày được nhà thơ Đại Hải mở đầu bằng những nét phác họaqua vần thơ:
“Tháng Mười Hai ở Sài gòn
Bình minh chưa rạng, nắng vàng chưa lên
Trời còn vương chút màn đêm
Nghe gió lạnh đến từ miền xa xôi”

Không gian thơ hiện ra trong trạng thái còn ngái ngủ. Bình minh chưa rạng, nắng chưa lên, màn đêm vẫn lưu luyến trên bầu trời. Làn gió lạnh thoảng qua gợi không khí tháng cuối năm, khơi dậy những suy tư, hoài niệm. Sài Gòn vốn quen thuộc với nắng ấm và nhịp sống sôi động, nhưng qua cảm nhận của  nhà thơ Đại Hải, thành phố cũng có những phút giây dịu dàng, trầm lắng.

Cụm từ “miền xa xôi” tạo khoảng liên tưởng nhẹ nhàng, khiến làn gió như mang theo hơi thở của một vùng trời khác. Bằng ngôn ngữ gần gũi, tác giả đưa người đọc đến với một Sài Gòn không chỉ náo nhiệt mà còn có những khoảnh khắc đủ yên tĩnh để con người lắng nghe lòng mình.

Từ cảnh sắc, mạch thơ chuyển sang lời bộc bạch trực tiếp:
“Tôi yêu thành phố của tôi
Tôi yêu cách sống con người nơi đây”

Điệp ngữ “Tôi yêu” tạo nhịp điệu chủ đạo, khẳng định tình cảm xuyên suốt tác phẩm. Sài Gòn không chỉ được yêu bởi diện mạo đô thị mà còn bởi cách sống, cách ứng xử của những người đang làm nên linh hồn thành phố. Đôi khi, điều lưu luyến nhất không phải một địa danh nổi tiếng mà là sự tử tế, một cử chỉ sẻ chia giữa cuộc sống bộn bề. Lời thơ tuy không kể chuyện cụ thể nhưng vẫn gợi lên tình cảm ấm áp ấy.

Tình yêu thành phố tiếp tục được gửi gắm qua những hình ảnh thân quen:
“Yêu góc phố nhỏ, hàng cây
Yêu con đường cũ rụng đầy lá me”

Góc phố, hàng cây, con đường và lá me đều bình dị, nhưng trong cái nhìn trìu mến của người đang yêu thành phố, chúng trở nên có hồn. Đặc biệt, hình ảnh “con đường cũ rụng đầy lá me” gợi nét duyên riêng của đô thị phương Nam, đồng thời đánh thức cảm giác về thời gian. Chữ “cũ” phảng phất hơi thở kỷ niệm, còn những chiếc lá me rụng gợi những tháng ngày đã qua, những dấu chân từng in trên con đường quen thuộc. Nhờ đó, bức tranh Sài Gòn vừa mang nét đời thường, vừa thấp thoáng chiều sâu hoài niệm.

Từ góc phố yên bình, tầm nhìn mở rộng ra nhịp sống đô thị:
“Dập dìu qua lại người, xe
Sống trên dải đất chở che bao đời”

Từ “dập dìu” gợi dòng người, dòng xe nối tiếp, làm hiện lên sức sống thường ngày của Sài Gòn. Nhưng đáng chú ý hơn là hình ảnh “dải đất chở che bao đời”. Cách diễn đạt ấy đưa cảm xúc từ một đô thị cụ thể đến ý niệm rộng hơn về quê hương – nơi cưu mang những phận người.

Sài Gòn là nơi hội tụ của nhiều miền quê, nhiều cảnh đời và số phận. Có người sinh ra, lớn lên ở đây; cũng có người từ phương xa tìm đến lập nghiệp rồi xem thành phố là quê hương thứ hai. Vì vậy, chữ “chở che” không chỉ gợi nơi cư trú mà còn hàm chứa sự bao dung, cưu mang và cơ hội dựng xây cuộc sống. Đó cũng là cách tác giả bày tỏ lòng biết ơn với vùng đất đã gắn bó cùng bao thế hệ. Tính nhân sinh được thể hiện ở ý thơ nói trên.

Đến những câu cuối, cảm xúc dâng lên thành tiếng gọi tha thiết:
“Sài Gòn ơi, Sài Gòn ơi!
Sài Gòn thành phố suốt đời trong ta
Sài Gòn đâu chỉ có hoa
Sài Gòn có cả tình ta yêu người.”

Tiếng gọi “Sài Gòn ơi” được lặp lại như lời tâm tình bật lên từ trái tim. Thành phố đã trở thành một phần ký ức, một miền thương nhớ khó phai. Đặc biệt, hai câu kết tạo nên điểm nhấn tư tưởng của tác phẩm. “Sài Gòn đâu chỉ có hoa” gợi vẻ đẹp hữu hình, nhưng “Sài Gòn có cả tình ta yêu người” lại hướng đến giá trị sâu hơn. Hoa làm đẹp phố phường, còn tình người làm cho thành phố trở nên đáng sống và đáng nhớ.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ tám chữ tương đối linh hoạt, kết hợp điệp ngữ, hình ảnh quen thuộc và giọng điệu tâm tình. Ngôn ngữ gần với lời ăn tiếng nói hằng ngày, giúp cảm xúc bộc lộ trực tiếp, dễ tiếp nhận. Một số câu thiên về kể và giãi bày hơn là tạo liên tưởng mới lạ; tuy nhiên, sự mộc mạc ấy phù hợp với ý hướng của tác giả: nói lời yêu thương bằng tiếng lòng chân thật.

Điều đáng quý ở “Sài Gòn tháng Mười Hai – năm 2025” là tình cảm dành cho thành phố được thể hiện qua những gì gần gũi nhất. Tác phẩm gợi nhắc rằng tình yêu một vùng đất không nhất thiết bắt đầu từ những điều lớn lao; đôi khi, đó chỉ là sự nâng niu hàng cây, nỗi nhớ con đường cũ và lòng trân trọng những con người cùng chia sẻ cuộc sống. Với nhà thơ Đại Hải, Sài Gòn không chỉ là thành phố để ngắm nhìn mà còn là thành phố để yêu thương – nơi có hoa, có phố và có tình người ở lại trong lòng./.

BÁ NHA