
NHA TRANG XƯA – NHỊP SỐNG VĂN CHƯƠNG ĐAM BOOKS
(Kỷ niệm GALA HỘI NGỘ THI NHÂN tại Nha Trang Xưa do Đam Books tổ chức)
Tác giả: Trần Mỹ Kiên
Mời bạn cùng trở lại không gian xưa
Một Nha Trang thu nhỏ vừa tầm mắt
Quang cảnh đơn sơ đủ đầy thủy mặc
Ao cá, hồ sen cảnh sắc nên thơ…
Mời bạn cùng ta chắp cánh ước mơ
Kết nối yêu thương đôi bờ trang sách
Nhịp sống văn chương tâm hồn thanh bạch
Luyện bút trau dồi nhân cách thi nhân
Nhẹ gót phiêu bòng lưu dấu bước chân
Lữ khách muôn nơi dệt vần thơ phú
Thưởng thức nơi đây những gì tinh tú
Đam Books vô tư hội tụ nhân tài
Mời bạn cùng hưởng ứng nối vòng tay
Tô cuộc sống thêm tháng ngày tươi đẹp
Hãy đến Nha Trang Xưa với tinh thần thép
Dũng chí bền gan nét đẹp Khánh Hòa
Trân trọng mời du khách gần xa
Hãy đến nơi đây để hòa dòng cảm
Thưởng thức món quê bánh xèo thượng hạng
Độc đáo món chè khiến bạn say mê…
Ôi Nha Trang Xưa – lối cũ ta về…
Chứng kiến thủ công… Làng nghề các loại …
Một không gian xưa… Chứa đầy huyền thoại …
Thơm ngát trầm hương lan tỏa khói bay xa ….
“Nha Trang Xưa” – Nơi nhịp sống văn chương tìm về hội ngộ
Nghiên cứu phê bình: CN. Nguyễn Bá Nha
Có những miền đất đi qua rồi để lại trong lòng người một nỗi nhớ. Cũng có những không gian dù chỉ một lần ghé đến vẫn đủ sức đánh thức trong ta cảm giác thân quen, bởi nơi ấy có cảnh sắc, có văn hóa và trên hết là có những con người biết tìm đến nhau bằng tình yêu cái đẹp. Với Nha Trang Xưa – Nhịp sống văn chương Đam Books, Mỹ Kiên không chỉ gợi lại một không gian Nha Trang mang dáng dấp hoài niệm, mà còn gửi vào từng câu thơ những rung động về một cuộc hội ngộ của những người yêu thơ, yêu văn chương tại Nha Trang Xưa.
Ngay từ những câu mở đầu, tác giả đã tạo ra một lời mời thân tình:
“Mời bạn cùng trở lại không gian xưa
Một Nha Trang thu nhỏ vừa tầm mắt
Quang cảnh đơn sơ đủ đầy thủy mặc
Ao cá, hồ sen cảnh sắc nên thơ…”
Hai chữ “mời bạn” được lặp lại nhiều lần trong bài như một lời gọi. Không phải lời mời mang tính nghi lễ, mà là lời mời của một người đã đến, đã cảm nhận và muốn chia sẻ cái đẹp ấy với bạn bè. “Nha Trang thu nhỏ” hiện lên không quá cầu kỳ: ao cá, hồ sen, cảnh sắc thủy mặc. Chính sự “đơn sơ” ấy lại tạo nên nét duyên riêng. Không gian được thu nhỏ nhưng ký ức và cảm xúc thì mở rộng. Người đọc không chỉ nhìn thấy một địa điểm, mà như được dẫn bước vào một miền Nha Trang của hoài niệm, nơi vẻ đẹp xưa cũ hòa cùng nhịp sống hôm nay.
Từ cảnh, thơ chuyển rất tự nhiên sang người:
“Mời bạn cùng ta chắp cánh ước mơ
Kết nối yêu thương đôi bờ trang sách
Nhịp sống văn chương tâm hồn thanh bạch
Luyện bút trau dồi nhân cách thi nhân”
Đây có lẽ là phần quan trọng nhất để hiểu ý tứ của toàn bài. Nếu chỉ viết về cảnh đẹp Nha Trang Xưa, bài thơ có thể dừng ở một bức tranh phong cảnh. Nhưng Mỹ Kiên đã không dừng lại ở đó. “Đôi bờ trang sách”, “nhịp sống văn chương”, “luyện bút”, “nhân cách thi nhân” cho thấy tác giả muốn nói đến một sinh hoạt văn chương có sự gặp gỡ, kết nối và cùng nhau vun bồi.
Văn chương trong cảm nhận của tác giả vì thế không chỉ là những câu thơ được viết ra. Đó còn là một không gian để con người gặp gỡ, chia sẻ và nâng đỡ nhau. “Luyện bút trau dồi nhân cách thi nhân” là một cách nhìn đáng quý: viết không chỉ để thể hiện mình, mà còn là một quá trình tự rèn luyện. Câu thơ vì thế mở rộng ý nghĩa của cuộc hội ngộ: gặp nhau để vui, để giao lưu, nhưng cũng để học hỏi và làm giàu thêm đời sống tinh thần.
Trong dòng cảm xúc ấy, Đam Books xuất hiện như một điểm kết nối:
“Nhẹ gót phiêu bồng lưu dấu bước chân
Lữ khách muôn nơi dệt vần thơ phú
Thưởng thức nơi đây những gì tinh tú
Đam Books vô tư hội tụ nhân tài”
Cách tác giả dùng hình ảnh “lữ khách muôn nơi” khiến cuộc gặp gỡ mang màu sắc khá đẹp. Những người yêu thơ từ nhiều nơi tìm về, mỗi người mang theo một miền ký ức, một giọng nói, một cách cảm nhận cuộc đời. Khi gặp nhau, những riêng tư ấy cùng hòa vào dòng chảy chung của thi ca.
Nếu hiểu đúng tinh thần bài thơ, Đam Books ở đây không chỉ được nhắc như tên một đơn vị tổ chức sự kiện. Qua cảm nhận của Mỹ Kiên, đó còn là một chiếc cầu nối những người yêu văn chương. GALA HỘI NGỘ THI NHÂN vì thế trở thành một dịp để “hội tụ”, để những người viết gặp người đọc, người làm thơ gặp người làm thơ, những tâm hồn đồng điệu tìm thấy nhau trong một không gian văn hóa giàu sắc màu.
Đáng chú ý, bài thơ không khép mình trong giới văn nghệ mà tiếp tục mở rộng lời mời:
“Mời bạn cùng hưởng ứng nối vòng tay
Tô cuộc sống thêm tháng ngày tươi đẹp”
“Nối vòng tay” là hình ảnh quen thuộc nhưng phù hợp với tinh thần của một cuộc hội ngộ. Văn chương, suy cho cùng, cũng là một cách nối những tâm hồn tưởng như xa lạ. Một câu thơ có thể đưa người ta đến gần nhau; một cuộc gặp gỡ có thể mở ra những tình bạn; một không gian văn hóa có thể khiến con người thêm yêu nơi mình đang sống.
Từ đây, cảm xúc trong bài thơ tiếp tục gắn với Nha Trang và Khánh Hòa:
“Hãy đến Nha Trang Xưa với tinh thần thép
Dũng chí bền gan nét đẹp Khánh Hòa
Trân trọng mời du khách gần xa
Hãy đến nơi đây để hòa dòng cảm”
Nhịp thơ trở nên sôi nổi hơn. Những lời “hãy đến”, “trân trọng mời” khiến đoạn thơ giống như một lời giới thiệu đầy nhiệt tình của người đã có những ấn tượng đẹp về nơi này. Tuy nhiên, điều đáng nhớ không chỉ nằm ở lời mời mà ở chữ “hòa”. Đến không đơn thuần để tham quan, mà để “hòa dòng cảm” – hòa mình vào cảnh sắc, văn hóa, con người và không khí giao lưu.
Bởi vậy, Nha Trang Xưa trong bài thơ không phải một địa danh đứng yên. Nó là một không gian sống động, nơi cảnh vật, con người, văn chương và văn hóa cùng hiện diện. Cái “xưa” không đồng nghĩa với cũ kỹ; trái lại, cái xưa trở thành chất liệu để hôm nay tìm về, thưởng thức và tiếp nối.
Đoạn cuối bài thơ lại mở ra một lớp màu văn hóa rất riêng:
“Thưởng thức món quê bánh xèo thượng hạng
Độc đáo món chè khiến bạn say mê…
Ôi Nha Trang Xưa – lối cũ ta về…
Chứng kiến thủ công… Làng nghề các loại …
Một không gian xưa… Chứa đầy huyền thoại …
Thơm ngát trầm hương lan tỏa khói bay xa ….”
Ở đây, văn chương không đứng tách khỏi đời sống. Bánh xèo, món chè, làng nghề, thủ công, trầm hương… tất cả cùng góp phần tạo nên một không gian văn hóa nhiều tầng. Có cái để nhìn, có cái để thưởng thức, có cái để trải nghiệm và có cả những giá trị truyền thống được đánh thức bằng ký ức.
Câu “Ôi Nha Trang Xưa – lối cũ ta về…” là một điểm lắng đẹp. “Lối cũ” ở đây không nhất thiết là một con đường cụ thể. Đó có thể là lối về với ký ức, với những giá trị xưa, với một miền văn hóa từng quen mà nay được tái hiện bằng một hình thức mới. Chính chữ “về” làm cho cảnh vật có thêm chiều sâu tình cảm: người ta không chỉ đến một nơi, mà có cảm giác như đang trở về.
Về nghệ thuật, bài thơ được viết theo thể lục bát và biến thể khá linh hoạt, tạo nhịp điệu mềm mại, gần với lời mời, lời kể và lời tâm tình. Điệp ngữ “Mời bạn”, “Hãy đến” tạo nên nhịp gọi liên tục, phù hợp với không khí hội ngộ. Hệ thống hình ảnh “ao cá, hồ sen”, “trang sách”, “lữ khách”, “bánh xèo”, “làng nghề”, “trầm hương” giúp bài thơ có cả chất thơ của cảnh vật lẫn hơi thở của đời sống. Ngôn ngữ nhìn chung mộc mạc, trực tiếp, không thiên về sự cầu kỳ mà chú trọng truyền tải cảm xúc và không khí của một cuộc gặp gỡ.
Điều đáng quý hơn cả là phía sau những câu thơ giới thiệu về một địa điểm vẫn thấp thoáng một quan niệm đẹp về văn chương: văn chương cần có đời sống, và đời sống cần những không gian để văn chương gặp gỡ, lan tỏa. Một GALA thi nhân vì thế không chỉ là một cuộc vui của những người làm thơ. Nếu được tổ chức bằng tình yêu và sự trân trọng, đó còn là dịp để kết nối con người, giới thiệu văn hóa địa phương và làm cho những giá trị tinh thần có thêm cơ hội đến với cộng đồng.
Có thể bài thơ chưa đi sâu vào từng chân dung thi nhân hay những khoảnh khắc cụ thể của cuộc hội ngộ, nhưng chính sự rộng mở và chân thành đã tạo nên sắc thái riêng. Mỹ Kiên dường như muốn lưu lại không phải một chương trình, mà là một dư âm: dư âm của Nha Trang Xưa, của những người yêu thơ tìm về bên nhau, của trang sách mở ra những cuộc gặp gỡ và của một không gian văn hóa biết gìn giữ cái xưa để làm giàu cho hiện tại.
Và rồi, sau những câu thơ mời gọi, người đọc vẫn có thể hình dung một Nha Trang Xưa vừa gần vừa xa: có ao cá, hồ sen; có món quê, làng nghề; có trầm hương bảng lảng; và có những người mang theo câu thơ tìm đến nhau. Trong không gian ấy, Đam Books hiện lên qua cảm nhận của tác giả như một nhịp cầu kết nối những tâm hồn yêu chữ nghĩa.
Có lẽ đó cũng là điều đẹp nhất mà Mỹ Kiên muốn gửi lại sau cuộc hội ngộ: đi đến một nơi có thể là một chuyến đi, nhưng gặp được những tâm hồn đồng điệu mới là một cuộc trở về. Nha Trang Xưa vì thế không chỉ là “lối cũ ta về”, mà còn là nơi nhịp sống văn chương tiếp tục được đánh thức, tiếp nối và lan xa./.
Người viết lời bình: Nguyễn Bá Nha
