Một lời nguyện ước dành cho con

“CHO CON”

Thơ: Đoàn Đức Thắng

Cho con tìm được tình yêu
Đẹp như màu nắng ban chiều dễ thương
Đêm về lòng thấy vấn vương
Hạnh phúc an lạc mộng thường về đây. 

Cho con nhìn áng mây bay
Lòng yêu hoa lá tìm say bên đời
Hồn như sương khói chơi vơi
Trời xanh gió mát thảnh thơi tâm hồn.

Cho con tìm lại khu vườn
Niềm vui là nắng đêm trường là hoa
Cuộc đời như những bài ca
Nhịp cầu hạnh phúc cho ta và người. 

Cho con tìm lại nụ cười
Về bên cửa Phật thấm lời từ bi
Lời vàng ý ngọc con ghi
Lòng thành đẹp lối nẻo về thiện lương. 

Cho con tìm lại con đường
Ngàn hoa bừng nở tâm hồn lung linh
Biết yêu thương trọng chữ tình
Cho đi, biết đủ, sửa mình là vui.

MỘT LỜI NGUYỆN ƯỚC DÀNH CHO CON

Lời bình: Nguyễn Bá Nha

Có những lời cha mẹ dành cho con không mang dáng dấp của một bài học hay lời răn dạy. Đó chỉ là những mong ước được nói ra bằng yêu thương: mong con gặp được người tốt, có đời sống bình yên, biết yêu thương, sẻ chia và tìm được niềm vui từ chính cách mình sống. “Cho con” của nhà thơ Đoàn Đức Thắng là một bài thơ như thế – lời cầu mong lặng lẽ mà tha thiết của người cha dành cho con trên hành trình bước vào cuộc đời.

Ngay từ câu thơ đầu tiên, người đọc đã bắt gặp một tấm lòng hướng về con:

“Cho con tìm được tình yêu

Đẹp như màu nắng ban chiều dễ thương”

“Cho con” được lặp lại như một lời nguyện. Người cha không nói “con phải”, “con hãy”, mà chỉ mong “cho con tìm được”. Cách nói ấy làm giọng thơ mềm mại, bao dung. Đó là lời của một người từng trải đang đứng phía sau, nhìn con bước đi và mong cuộc đời dành cho con những điều tốt đẹp nhất.

Điều người cha mong trước hết là tình yêu. Nhưng đó không phải thứ tình yêu ồn ào hay chỉ có ý nghĩa của một cuộc tình. Hình ảnh “màu nắng ban chiều” gợi một thứ ánh sáng dịu dàng, ấm áp. Tình yêu mà cha mong con gặp được cũng cần có sự bình yên ấy – một tình yêu đủ đẹp để “đêm về lòng thấy vấn vương”, đủ lành để mang đến “hạnh phúc an lạc”.

Hai chữ “an lạc” khiến lời chúc dành cho con mở rộng hơn một mong ước về tình duyên. Người cha không chỉ mong con được yêu, mà mong con được sống bình an trong tình yêu. Đó là lời gửi gắm được chắt lọc từ trải nghiệm của người đi trước.

Từ tình yêu, ánh nhìn của người cha mở ra với thiên nhiên và đời sống:

“Cho con nhìn áng mây bay

Lòng yêu hoa lá tìm say bên đời

Hồn như sương khói chơi vơi

Trời xanh gió mát thảnh thơi tâm hồn.”

Mây, hoa lá, trời xanh, gió mát đều là những hình ảnh bình dị, nhưng lại là những gì người cha mong con biết nhìn ngắm và yêu. Khi con người còn có thể rung động trước một áng mây, một nhành hoa, nghĩa là tâm hồn vẫn còn khả năng nhận ra vẻ đẹp của cuộc sống.

Cha không chỉ mong con có một cuộc đời tốt đẹp, mà còn mong con biết cảm nhận cái đẹp đang hiện hữu quanh mình. “Hồn như sương khói chơi vơi” gợi một tâm hồn nhẹ nhõm, để rồi hướng đến “thảnh thơi tâm hồn”. Với người cha, có lẽ đó cũng là điều đáng quý: con không nhất thiết phải sở hữu thật nhiều, chỉ cần giữ được sự bình yên bên trong.

Đến khổ thơ thứ ba, lời mong ước tiếp tục đi sâu vào đời sống tinh thần:

“Cho con tìm lại khu vườn

Niềm vui là nắng đêm trường là hoa

Cuộc đời như những bài ca

Nhịp cầu hạnh phúc cho ta và người.”

“Khu vườn” có thể là khu vườn tuổi thơ, ký ức, cũng có thể là một khu vườn trong tâm hồn. Người cha mong con “tìm lại” nó, nghĩa là mong con đừng đánh mất những gì trong trẻo khi bước vào những bộn bề của cuộc sống.

Từ “ta” đến “người”, lời thơ vượt ra ngoài phạm vi hạnh phúc cá nhân. Cha mong con có hạnh phúc, nhưng hạnh phúc ấy phải trở thành “nhịp cầu” kết nối con với những người chung quanh. Một người sống đẹp không chỉ biết nhận về mà còn biết làm cho người khác được vui, được ấm áp.

Nếu những khổ thơ đầu là những mong ước về tình yêu, thiên nhiên và niềm vui, thì đến khổ thơ thứ tư, người cha đưa con đến một điểm tựa tinh thần:

“Cho con tìm lại nụ cười

Về bên cửa Phật thấm lời từ bi

Lời vàng ý ngọc con ghi

Lòng thành đẹp lối nẻo về thiện lương.”

“Cửa Phật” không chỉ là một không gian tín ngưỡng, mà còn là biểu tượng của lòng từ bi, sự hướng thiện và tâm thế bao dung. Người cha mong con tìm được nụ cười, nhưng để giữ được nụ cười ấy, con cần một đời sống có nền tảng tinh thần.

“Thiện lương” vì vậy trở thành một đích đến đẹp. Cha không mong con hơn người, giàu hơn người hay đứng ở vị trí cao hơn người. Điều ông mong là con giữ được “lòng thành”, biết hướng mình về điều tốt, biết sống tử tế giữa cuộc đời.

Khổ thơ cuối là nơi những lời cầu mong được kết tinh:

“Cho con tìm lại con đường

Ngàn hoa bừng nở tâm hồn lung linh

Biết yêu thương trọng chữ tình

Cho đi, biết đủ, sửa mình là vui.”

“Con đường” mà người cha mong con tìm được không phải con đường danh lợi, mà là con đường sống. Trên con đường ấy có những phẩm chất quan trọng: yêu thương, cho đi, biết đủ và sửa mình.

“Biết yêu thương” để trái tim không khô cằn; “trọng chữ tình” để không quên nghĩa người; “cho đi” để biết sống vì người khác; “biết đủ” để không bị cuốn vào lòng tham; và “sửa mình” để mỗi ngày trở nên tốt hơn.

Câu thơ cuối vì thế là điểm hội tụ tư tưởng của toàn bài:

“Cho đi, biết đủ, sửa mình là vui.”

Đây không còn đơn thuần là lời khuyên dành cho một người con, mà còn là một chiêm nghiệm sống của người cha. Ông không thể đi thay con trên đường đời, cũng không thể giữ con mãi trong vòng tay. Điều có thể làm là trao cho con những giá trị làm hành trang.

Bởi vậy, cái hay của “Cho con” nằm ở tình yêu được chuyển hóa thành lời nguyện ước. Người cha càng thương con càng không muốn áp đặt. Ông chỉ mong con tìm được tình yêu đẹp, biết thưởng thức vẻ đẹp cuộc sống, giữ lòng thiện lương và hiểu rằng hạnh phúc không chỉ đến từ những gì mình nhận được.

Về nghệ thuật, điệp ngữ “Cho con” xuất hiện ở đầu nhiều khổ thơ tạo nên nhịp điệu như những lần người cha khẽ gửi một điều ước vào cuộc đời dành cho con. Các hình ảnh “nắng”, “mây”, “hoa”, “gió”, “khu vườn”, “ngàn hoa” tạo nên thế giới thơ nhẹ nhàng, trong sáng. Những từ ngữ mang sắc thái Phật giáo như “an lạc”, “từ bi”, “thiện lương”, “biết đủ” giúp lời thơ có thêm chiều sâu suy ngẫm.

Nhưng vượt lên trên những hình ảnh và câu chữ, điều ở lại lâu nhất vẫn là tình cha. Đó là thứ tình cảm không đòi hỏi con phải đáp lại, chỉ mong con được sống tử tế và bình an. Cha có thể không trao cho con tất cả những gì cuộc đời có, nhưng có thể gửi theo con một lời cầu mong: hãy biết yêu thương, biết cho đi, biết đủ và biết sửa mình.

“Cho con” vì thế không chỉ là lời người cha nói với con. Đó còn là lời nhắn nhủ của thế hệ đi trước gửi đến thế hệ sau: đường đời có thể nhiều ngả, nhưng nếu giữ được tình yêu, lòng thiện lương và một tâm hồn biết đủ, con sẽ luôn tìm thấy một nơi bình yên để trở về.

Và trong lời nguyện ước ấy, điều người cha mong nhất có lẽ không phải con trở thành người thành đạt nhất, mà là một người hạnh phúc, tử tế và biết làm cho cuộc đời quanh mình trở nên tốt đẹp hơn./.

     Nguyễn Bá Nha