TỰA VÀO VAI ANH

 Thơ: Nguyễn Đại Hải

Bình yên tựa vào vai anh
Em mơ cuộc sống an lành nay mai
Mơ về hạnh phúc tương lai
Mơ về cả quãng đường dài cùng nhau
Vợ, chồng trọn vẹn trước sau
Đỏ duyên tình thắm truyện cau, truyện trầu
Cau, trầu có phải mới đâu
Đó là duyên nợ từ lâu lắm rồi
Có từ khi, có loài người
Yêu nhau duyên phận, sống đời cùng nhau
Yêu thương, chăm trước, chăm sau
Không yêu thì chỉ làm màu thế thôi!
Lo rằng sẽ khổ một đời
Em mơ gặp được một người thương em
Anh ơi, thử nghĩ mà xem
Mỗi người có được mấy phen trong đời
Chỉ mong buồm thuận, gió xuôi
Chỉ mơ được sống với người mình thương
Cuộc đời vốn đã vô thường
Vai anh em tựa, em thương anh rồi
Em nguyện dành cả cuộc đời
Cùng anh, ta bước về nơi … một nhà
Nơi ấy có mình có ta
Có con có cái , có bà có ông
Em băn khoăn , em ước mong
Chúng mình cùng sống ở trong một nhà
Giữa trong trời đất bao la
Kiếp này được ở một nhà với anh
SG 20.12.2025

“TỰA VÀO VAI ANH ” – ƯỚC MONG BÌNH DỊ VỀ MỘT MÁI ẤM

Có những bài thơ tình không bắt đầu bằng những lời yêu nồng nàn hay những rung động dữ dội, mà bắt đầu từ một ước mong rất đỗi bình dị: được tựa vào vai người mình thương và cùng người ấy đi hết một chặng đường đời. Tựa vào vai anh của Nguyễn Đại Hải là một bài thơ như thế. Không cầu kỳ về hình ảnh, bài thơ là lời tâm tình chân thành của một người phụ nữ đang mơ về tình yêu, hạnh phúc và một mái ấm có “mình có ta”.

Ngay từ câu mở đầu:

“Bình yên tựa vào vai anh

Em mơ cuộc sống an lành nay mai”

tác giả đã đặt nền cảm xúc cho toàn bài bằng hai chữ “bình yên”. Người phụ nữ trong bài thơ không tìm kiếm một tình yêu hào nhoáng, mà trước hết mong có một bờ vai để tựa vào, một người có thể mang lại cảm giác an lành trên hành trình phía trước.

“Tựa vào vai anh” vì thế không chỉ là một cử chỉ yêu thương mà còn là hình ảnh biểu tượng cho niềm tin và sự chở che. Khi có thể tựa vào một bờ vai, con người cũng tìm thấy một điểm tựa tinh thần để cùng nhau bước qua những vui buồn của cuộc sống.

Từ điểm tựa ấy, những giấc mơ lần lượt mở ra:

“Mơ về hạnh phúc tương lai

Mơ về cả quãng đường dài cùng nhau”

Điệp từ “mơ” được lặp lại tự nhiên, tạo nên nhịp thơ mềm mại như lời tự sự. Giấc mơ không chỉ dành cho ngày mai mà hướng đến “cả quãng đường dài cùng nhau”. Đó là tình yêu muốn vượt khỏi khoảnh khắc hiện tại để trở thành sự gắn bó lâu dài, cùng nhau đi qua năm tháng.

Ước mơ ấy được cụ thể hóa bằng hình ảnh gia đình:

“Vợ, chồng trọn vẹn trước sau

Đỏ duyên tình thắm truyện cau, truyện trầu”

Cau trầu là hình ảnh quen thuộc trong văn hóa Việt Nam, gắn với tình yêu, cưới hỏi và nghĩa vợ chồng. Đưa cau trầu vào bài thơ, tác giả không chỉ nói đến một lễ cưới mà còn gợi về truyền thống gia đình, nơi tình yêu đi cùng sự gắn bó và trách nhiệm.

“Cau, trầu có phải mới đâu

Đó là duyên nợ từ lâu lắm rồi”

Từ một mối duyên riêng, câu thơ mở rộng thành suy ngẫm về tình yêu vốn đã hiện hữu cùng đời sống con người:

“Có từ khi, có loài người

Yêu nhau duyên phận, sống đời cùng nhau”

Cách diễn đạt mộc mạc nhưng gợi một khát vọng rất tự nhiên: con người luôn mong tìm được một người đồng hành, cùng xây dựng cuộc sống và chia sẻ với nhau những tháng ngày phía trước.

Tuy vậy, tình yêu trong bài thơ không hoàn toàn là màu hồng của mơ mộng. Giữa những lời ước ao vẫn có một chút băn khoăn:

“Không yêu thì chỉ làm màu thế thôi!

Lo rằng sẽ khổ một đời

Em mơ gặp được một người thương em”

Chính nỗi lo ấy khiến nhân vật trữ tình trở nên gần gũi. Bởi yêu không chỉ là rung động mà còn là lựa chọn cho một cuộc đời. “Một người thương em” là mong muốn giản dị nhưng sâu sắc: được yêu chân thành, được trân trọng và được đồng hành, chứ không phải một mối quan hệ chỉ tồn tại trong hình thức.

Câu hỏi:

“Anh ơi, thử nghĩ mà xem

Mỗi người có được mấy phen trong đời”

như một lời thủ thỉ với người thương. Đời người hữu hạn, cơ hội gặp được một người thật sự đồng điệu cũng không phải vô tận. Vì vậy, khi tình yêu đến, người ta càng có lý do để biết trân trọng và giữ gìn.

Hai câu:

“Chỉ mong buồm thuận, gió xuôi

Chỉ mơ được sống với người mình thương”

tiếp tục làm rõ ước mong ấy. “Buồm thuận, gió xuôi” là hình ảnh ẩn dụ quen thuộc cho một hành trình tình yêu mong được bình an, ít sóng gió. Sau tất cả, điều người phụ nữ mong muốn vẫn thật giản dị: được sống bên người mình thương.

Nhưng cuộc đời vốn “vô thường”, nên con người càng quý một nơi để nương tựa:

“Cuộc đời vốn đã vô thường

Vai anh em tựa, em thương anh rồi”

Hai chữ “vô thường” tạo một khoảng lắng trong mạch thơ. Giữa những đổi thay khó đoán của đời sống, một bờ vai không chỉ là nơi gửi gắm tình yêu mà còn là biểu tượng của sự tin cậy. Nếu “vai anh” ở đầu bài là nơi người phụ nữ tìm kiếm bình yên thì đến đây, nó đã trở thành điểm tựa của một tình yêu được xác tín.

Tình yêu sau đó được nâng lên thành lời nguyện ước:

“Em nguyện dành cả cuộc đời

Cùng anh, ta bước về nơi … một nhà”

“Một nhà” nghe thật bình dị nhưng chứa đựng cả một chân trời hạnh phúc. Đó không chỉ là nơi hai người sống chung, mà còn là nơi có sự đồng lòng, sẻ chia và trách nhiệm. Đặc biệt, dấu ba chấm trong “nơi … một nhà” tạo nên một khoảng ngừng đầy cảm xúc, như thể sau bao nhiêu mơ ước, nhân vật trữ tình chợt dừng lại trước đích đến của tình yêu và gọi tên nó bằng hai chữ thân thương nhất.

Từ đây, bức tranh gia đình được mở rộng:

“Nơi ấy có mình có ta

Có con có cái, có bà có ông”

Một mái ấm trong hình dung của tác giả không chỉ có hai người yêu nhau mà còn có con cái, ông bà và những buồn vui đời thường. Những cách nói dân dã như “mình có ta”, “có con có cái”, “có bà có ông” làm cho giấc mơ gia đình trở nên gần gũi, đậm hơi thở đời sống Việt.

Càng về cuối, lời thơ càng chân thành:

“Em băn khoăn, em ước mong

Chúng mình cùng sống ở trong một nhà”

Không có những lời thề nguyền hoa mỹ, chỉ có một mong muốn rất người: được sống cùng người mình yêu. Chính sự giản dị ấy tạo nên sức gần gũi của bài thơ.

Về nghệ thuật, Tựa vào vai anh sử dụng ngôn ngữ đời thường, giàu tính khẩu ngữ. Nhiều câu thơ giống như lời trò chuyện trực tiếp giữa hai người đang yêu, tạo cảm giác tự nhiên và thân mật. Những hình ảnh “vai anh”, “cau trầu”, “buồm thuận gió xuôi”, “một nhà” đều quen thuộc nhưng mang sức gợi, giúp mạch thơ đi từ tình yêu đôi lứa đến ước mơ gia đình.

Điệp từ “mơ”, “em”, cùng những cụm từ “cùng nhau”, “người mình thương”, “một nhà” góp phần tạo nên nhịp điệu của khát vọng. Đó là những khát vọng không lớn lao nhưng bền bỉ: được yêu, được sống cùng nhau và có một mái ấm để trở về.

Điều đáng quý là bài thơ không xem hạnh phúc như một điều xa xôi. Hạnh phúc hiện diện trong một bờ vai, một mối duyên cau trầu, một mái nhà có ông bà và con cái. Đó cũng là chiều sâu nhân văn của tác phẩm: giữa cuộc đời nhiều đổi thay, con người vẫn cần một nơi để yêu thương và được yêu thương.

Có thể thấy, Tựa vào vai anh là tiếng lòng của một người đang yêu nhưng đồng thời cũng chạm đến ước mong chung của nhiều người: tìm được một người đồng hành để cùng xây dựng cuộc sống. Đằng sau những câu thơ giản dị là khát vọng về sự gắn bó bền lâu, về một mái ấm có tình yêu làm nền tảng.

“Tựa vào vai anh” vì thế trở thành hình ảnh đẹp nhất của bài thơ. Đó là tư thế của tình yêu, nhưng cũng là tư thế của niềm tin. Khi đã tìm được một bờ vai để tựa, người ta có thêm can đảm bước tiếp trên “quãng đường dài cùng nhau”.

Và cuối cùng, ước mơ ấy dừng lại ở hai câu thơ:

“Giữa trong trời đất bao la

Kiếp này được ở một nhà với anh.”

Giữa “trời đất bao la”, con người vẫn mong tìm được một người để thương và một mái nhà để trở về. Có lẽ đó chính là vẻ đẹp nhân văn giản dị mà Nguyễn Đại Hải gửi vào Tựa vào vai anh: giữa cuộc đời rộng lớn và nhiều đổi thay, hạnh phúc đôi khi chỉ là được tựa vào vai người mình thương, cùng nhau đi hết một chặng đường và trở về trong một mái nhà có yêu thương./.

                                                          (Nội dung bài bình: 1.506 từ)

   Nguyễn Bá Nha